Autoimmunizacyjne choroby wątroby (ang. autoimmune liver diseases, ALD) to zróżnicowana grupa schorzeń, w których proces autoimmunizacyjny prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego i uszkodzenia wątroby. Obejmują zarówno choroby miąższu wątroby, jak i dróg żółciowych, a także tzw. zespoły nakładania (ang. overlap syndromes).

Do najważniejszych jednostek chorobowych zalicza się:

• autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH),
• pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC),
• pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC).

Diagnostyka ALD – kluczowa rola autoprzeciwciał

Rozpoznanie autoimmunizacyjnych chorób wątroby wymaga wielokierunkowego podejścia, obejmującego analizę danych klinicznych, wyników badań laboratoryjnych i histopatologicznych oraz ocenę profilu autoprzeciwciał.

Podczas konferencji „Autoimmunologia 2025 – postępy w diagnostyce przeciwciał” dr hab. Ewa Wunsch, prof. PUM omówiła zasady oznaczania autoprzeciwciał w chorobach wątroby. Zwróciła uwagę zarówno na znaczenie badań serologicznych, jak i na ograniczenia wynikające z różnic w czułości i swoistości stosowanych metod.

Prof. Wunsch podkreśliła, że właściwa interpretacja wyników badań wymaga:

• znajomości charakterystycznych profili autoprzeciwciał dla poszczególnych chorób,
• doboru odpowiedniej metody diagnostycznej (immunofluorescencja pośrednia, testy immunoenzymatyczne, immunoblot),
• powiązania wyników serologicznych z obrazem klinicznym i histopatologicznym.

Podkreślone zostało również, że autoprzeciwciała nie tylko wspierają proces diagnostyczny, lecz także pomagają w różnicowaniu jednostek chorobowych i identyfikowaniu zespołów nakładania.

00:30 – 02:05 Wprowadzenie

02:07 – 03:31 Rola autoprzeciwciał w diagnostyce autoimmunizacyjnych chorób wątroby

03:34 – 08:00 Podstawowe zasady oznaczania autoprzeciwciał

09:00 – 22:35 Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH)

22:39 – 35:52 Pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC)

35:53 – 42:05 Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC)

42:06 – 43:16 Podsumowanie