Zaburzenia wzrastania u dzieci stanowią istotne wyzwanie kliniczne, wymagające precyzyjnej diagnostyki i indywidualnie dobranego postępowania terapeutycznego. Jedną z najczęstszych przyczyn niskorosłości w wieku rozwojowym jest niedobór hormonu wzrostu (GH, growth hormone).

GH, wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej, pełni dwie zasadnicze funkcje: bezpośrednio wpływa na metabolizm białek, tłuszczów, węglowodanów i gospodarkę mineralną, a także – głównie pośrednio – stymuluje wzrost liniowy kości, rozwój mięśni i narządów wewnętrznych. Działanie wzrostowe odbywa się przede wszystkim za pośrednictwem insulinopodobnego czynnika wzrostu I (IGF-I), produkowanego w wątrobie pod wpływem GH. IGF-I działa na tkanki docelowe i hamuje dalsze wydzielanie GH poprzez ujemne sprzężenie zwrotne. We krwi IGF-I występuje głównie w postaci kompleksu z IGFBP-3 – białkiem wiążącym, którego synteza również jest regulowana przez GH.

Nowoczesna diagnostyka laboratoryjna umożliwia precyzyjną ocenę funkcji osi podwzgórze–przysadka–wątroba, w tym oznaczenie stężeń IGF-1 i IGFBP-3 – kluczowych markerów aktywności GH. Coraz szersze zastosowanie znajdują także terapie z użyciem rekombinowanego hormonu wzrostu, które – odpowiednio kwalifikowane i monitorowane – umożliwiają skuteczne leczenie dzieci z różnymi postaciami zaburzeń wzrastania, w tym z rzadkimi zespołami genetycznymi.

Tematyce tej poświęcony został wykład prof. dr. hab. n. med. Mieczysława Walczaka, kierownika Kliniki Pediatrii, Endokrynologii, Diabetologii, Chorób Metabolicznych i Kardiologii Wieku Rozwojowego PUM w Szczecinie. Wystąpienie odbyło się w ramach konferencji „Autoimmunologia 2025 – postępy w diagnostyce przeciwciał” i spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników dzięki praktycznemu ujęciu zagadnień diagnostycznych i terapeutycznych.

1:08 Zasadnicze endokrynne uwarunkowania procesów wzrastania

1:41 Rola hormonu wzrostu w procesach wzrastania

4:59 Oddziaływanie hormonu wzrostu na tkanki docelowe

8:24 Biologiczne oddziaływanie hormonu wzrostu

9:28 Postępowanie diagnostyczne

15:39 Przyczyny upośledzonego wzrastania

17:07 Wskazania do leczenia hormonem wzrostu

19:21 Objawy niedoboru hormonu wzrostu

24:33 Zasady leczenia

29:30 Zespół Turnera

31:02 Zespół Turnera – objawy

31:48 Zespół Prader Willi

36:00 Hipotrofia wewnątrzmaciczna

36:56 Zespół Silver Russell

42:07 Objawy niepożądane i powikłania terapii hormonem wzrostu